Logo und Banner  

Lexicon Istoric Retic (LIR)

Lemma
Chavazzin  

A
 B  C  D  E  F  G  H I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z

stampa
lemma precedents Malenc, ValMal÷gia lemma sequent

Malix
Anteriura vischnanca polit., cirq. Curvalda, distr. Plessur, fusiunada il 2010 cun Curvalda e Parpan a la vischnanca da Curvalda. Vitg a mantun situÓ a l'entrada da la Val Curvalda, cun las fracziuns da Kreuz e Spina. 1149 in Umbilico. 1623 ca. 375 abit.; 1850 426; 1900 340; 1950 450; 2000 663. Il territori da M., da veglia colonisaziun, era suttapost a la dieschma dal chapitel catedral da Cuira; la claustra da S. Gliezi/Cuira e, il pli tard dapi il 1208, l'abazia da Curvalda possedevan lÓ bains. Il chastŔ da Strassberg (duana), situÓ a la ruta dal Set, datescha da la segunda mesadad dal 12. tschientaner. Il 1268 Ŕ M. attestÓ sco vischinadi cun agens giuraders. Ils possessurs dal signuradi da Strassberg eran ils Vazs (1275), Toggenburgs (suenter il 1338), Montforts e Matschs. La dretgira da Curvalda, sortida dal signuradi, Ŕ s'unida il 1436 cun la LDD. Il 1649 ha la vischnanca cumprÓ ora ils dretgs austr., existents dapi il 1466. Il 1231 vegn menz. per l'emprima giada in prer secular a M., il 1307 ina pravenda, il 1508 la baselgia da S. Gagl. Il 1526 ha la vischnanca aderý a la Refurma. La populaziun, che discurriva anc rum. enturn il 1570, viveva da l'allevament da muvel, da la cultivaziun dad ers e dal traffic da transit. Tr. il 1834 ed il 1840 Ŕ vegnida construida la via charrabla. Dapi la segunda mesadad dal 20. tsch. Ŕ l'aclaun da BrambrŘesch vegný explotÓ pli e pli per il turissem (chasas da vacanzas, pendiculara davent da Cuira dapi il 1957, regiun da skis). M. fa part oz da l'aglomeraziun da Cuira (il 2000 gievan dapli che dus terzs a lavurar ordaifer).


Litteratura:
Kdm GR 2, 248-54; Gem. GR, nr 73, 1985; Gem. GR, 2003, 190 s.

JŘrg Simonett

lemma precedents Malenc, ValMal÷gia lemma sequent

pagina precedenta


© HLS: Tuts dretgs d’autur da questa publicaziun electronica èn tar
il Historisches Lexikon der Schweiz, Berna. Per tut ils texts publitgads a moda
electronica valan las medemas reglas sco per la publicaziun stampada.





Redaktion HLS, Hirschengraben 11, Postfach, 3001 Bern, tel. +41 31 313 13 30, E-mail: :