Logo und Banner  

Lexicon Istoric Retic (LIR)

Lemma
Chavazzin  

A
 B  C  D  E  F  G  H I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z

stampa
lemma precedents RaznRazn, Gieri de lemma sequent

Razn, de
Famiglia da libers d'auta noblezza dal 12.-15. tsch., extinguida il 1458. Numnada tenor il chast da R., attest per l'emprima giada il 1282. Tud. Rhzns; la scripziun "Rzns" antiquada. Il num da fam. Brun deriva prob. da barun (il stan ierarchic-social dals R.). La derivanza da la fam. n' betg clera. A partir da la mesadad dal 13. tsch. era ella ina da las fam. noblas las pli respectadas en la Rezia. Ils baruns, versads en faidas, n vegnids engaschads en ils onns 1330 l'emprim da l'uvestg da Cuira per cumbatter cunter Donat de Vaz, alura da l'avat da Mustr cunter ils Quatter Chantuns. Da quel temp enavant creschida la paisa politica e militara da la famiglia.
En il 14. e 15. tsch. era ella parentada cun ils signurs de Sax-Mesauc, ils Orellis, Belmonts, Montalts, Matschs, Werdenbergs e Stoffelns. La fossa dals baruns de R. sa chattava a R., sper l'anteriura baselgia parochiala da S. Paul. Il signuradi da R. vegniva d en ierta mintgamai mo ad in sulet member da la famiglia. L'emprim represchentant attest da la fam. Arnold (menz. il 1137-39). Cun Heinrich III, nobilis vir (menz. il 1251-88), n ils de R. daventads pli perceptibels: quel ha man ina coaliziun da nobels retics cunter l'uvestg da Cuira ch' vegnida battida il 1255 a Domat. Sia fossa aveva el tschern il 1288 en la catedrala da Cuira. Suenter il 1350 han ils de R. extend lur domini vers la Surselva, la Tumleastga e la Mantogna. Il represchentant il pli impurtant da la fam. Ulrich II. Lungas charplinas cun l'uvestg da Cuira (o.t. per il domini en la Tumleastga e sin la Mantogna) a la sava dal 15. tsch. han consumdal tuttafatglas forzas militaras ed economicas dals baruns e termin lur fasa da success. Il 1395 han las charplinas surmenz. man a la fundaziun da la Lia Sura (dals signurs), la precursura da la LG ch'era ils baruns de R. han affirm tras engirament a Trun il 1424. Suenter la mort da Gieri (il davos represchentant masculin da la fam.)l'onn 1458, il signuradi da R. vegn divid.


Litteratura:
GHS 2, 8-16 (cun tav. geneal.); L. Bhler, Die Freiherren von Rhzns, 1977; Simmen, Wappen.

Linus Bhler

lemma precedents RaznRazn, Gieri de lemma sequent

pagina precedenta


© HLS: Tuts dretgs d’autur da questa publicaziun electronica èn tar
il Historisches Lexikon der Schweiz, Berna. Per tut ils texts publitgads a moda
electronica valan las medemas reglas sco per la publicaziun stampada.





Redaktion HLS, Hirschengraben 11, Postfach, 3001 Bern, tel. +41 31 313 13 30, E-mail: :