Logo und Banner  

Lexicon Istoric Retic (LIR)

Lemma
Chavazzin  

A
 B  C  D  E  F  G  H I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z

stampa
lemma precedents Töndury, EmilTöndury, Gian lemma sequent

Töndury, Gian
* 31-10-1819 a S-chanf, † 6-7-1901 a Samedan, da S-chanf. Figl da Jan, mastral, e dad Ursula n. Gilly, da Madulain. ∞ Anna Maria n. Zoja, da Spleia. Gimnasi a Graz (durant dus onns). Gidanter en la pastizaria da ses aug Friedrich Gilly a Hamburg 1835. Fundatur d'ina scola privata a S-chanf 1837. Il 1839-45 è T. stà actuar da la cumissiun austr.-svizra, installada per reglar las perditas tras la confiscaziun dals bains grischuns en Vuclina suenter il 1797. Suenter studis da linguas a Paris e da giurisprudenza a Minca advocat a S-chanf a partir dal 1851. Fundatur da la Banca Engiadinaisa Töndury & Cie ch'ha sustegnì finanzialmain numerusas cuminanzas d'hotels en l'Engiadin'Ota. Mastral da l'Engiadin'Ota 1851-61. Promotur da las funtaunas mineralas a Scuol-Tarasp e da la lingua rumantscha. En sia vegliadetgna avanzada ha el fundà a Samedan, ens. cun il plevon Christian Michel, ina secziun engiadinaisa da la Lia per la pasch tr. ils pievels ch'è daventada pli tard la secziun grischuna. Il 1898 ha T. publitgà la translaziun rum. dal cudesch da Bertha von Suttner «Gio las armas!»


Litteratura:
A. Vital, Landamma Gian T., en: Annalas, 19/1905, 91-104; Rauch, Homens prominents, 1951, 21-23.

Martin Bundi

lemma precedents Töndury, EmilTöndury, Gian lemma sequent

pagina precedenta


© HLS: Tuts dretgs d’autur da questa publicaziun electronica èn tar
il Historisches Lexikon der Schweiz, Berna. Per tut ils texts publitgads a moda
electronica valan las medemas reglas sco per la publicaziun stampada.





Redaktion HLS, Hirschengraben 11, Postfach, 3001 Bern, tel. +41 31 313 13 30, E-mail: :