Logo und Banner  

Lexicon Istoric Retic (LIR)

Lemma
Chavazzin  

A
 B  C  D  E  F  G  H I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z

stampa
lemma precedents Dretgira d'administraziun chantunalaDretgira districtuala lemma sequent

Dretgira d'appellaziun
Enconuschenta dapi il 1395, cun caracter da dretg public en la LG dapi il 1424. Attestada il 1438 per l'emprima giada sco "Dretgira dals 15", presidiada dal chau-lia (landrehter). Attestada gia enturn il 1490 sco dretgira d'appellaziun per cas civils ed extendida il 1529 a 18 commembers. Ella sa radunava al term s. Gieri (23 d'avrigl) en l'anteriura curt claustrala a Trun e, tenor basegn, era utr˛ (p.ex. a Tusaun uáAndeer). Fin enturn il 1500 Ŕ ella stada l'emprima instanza, sch'ina dretgira era sezza partida, a partir dal 1535 mo ina curt d'appellaziun. Ultra da quai survegliava ella l'execuziun correcta dal dretg da la LG e da la Brev da federaziun dal 1524 (mo en la LG). Las duas autras Lias na possedevan betg in'instituziun sumeglianta, essend che la LCD n'enconuscheva nagins dretgs unitars e la LDD mo paucs. Questas duas Lias operavan cun dretgiras da cumpromiss. Cas criminals giuditgavan tut ils cumins da las Trais Lias a moda irrevocabla.
Suenter l'existenza mumentana da las 11 dretgiras districtualas durant la Helvetica ha la Constituziun da Mediaziun restabilý il 1803 l'anteriur urden giudizial. La LG ha restaurÓ sia dretgira d'appellaziun ch'ha furmÓ ina dretgira civila dal 1816-49, cun in pres., in vicepres. ed otg giurads. Il Chantun ha installÓ da sia vart ina dretgira d'appellaziun chant. suprema sco segunda instanza da dretg civil per la LCD e la LDD e sco terza instanza per la LG. Quella sa radunava en roda a Tusaun, a Malans ed a Cuira, a partir dal 1808 mo pli a Cuira. Ad ella Ŕn vegnidas attribuidas il 1814 l'inquisiziun e la sentenzia da delicts politics. Suenter pliras refurmasásurtut formalas, Ŕn ils fatgs d'appellaziun vegnids reorganisads cumplettamain en ils onns 1848-51 e 1854. Dal 1839-60 ha la dretgira d'appellaziun chant. era gýála funcziun d'ina dretgira da guerra.


Funtaunas:
CDG.

Litteratura:
Schwarz, Gerichtsorganisation, 15-25, 190 s.

Adolf Collenberg

lemma precedents Dretgira d'administraziun chantunalaDretgira districtuala lemma sequent

pagina precedenta


© HLS: Tuts dretgs d’autur da questa publicaziun electronica èn tar
il Historisches Lexikon der Schweiz, Berna. Per tut ils texts publitgads a moda
electronica valan las medemas reglas sco per la publicaziun stampada.





Redacziun LIS, Gerberngasse 39, Chaum postal 322, 3000 Berna 13, tel. +41 31 313 13 30, e-mail: